Reč stručnjaka :Zimska rezidba šljive
Diplomirani inžinjerpoljoprivrede Magdalena Todorović savetodavac u Poljoprivredno stručno savetodavnoj službi Prokuplje ovoga puta govori o zimskoj rezidbi šljiva.
-Rezidba na zrelo ili zimska rezidba se obavlja u periodu mirovanja šljive. Rezidba se uglavnom obavlja od druge polovine februara pa do početka vegetacije krajem marta ili početkom aprila.
Kod rezidbe koštičavih vrsta voćaka, posebnu pažnju treba obratiti na dominantan tip rodnih grančica koji je zastupljen kod pojedinih vrsta i sorti voćaka. Tako se kod šljive mogu izdvojiti tri grupe sorti. Prvu grupu čine sorte koje uglavnom rađaju na jakim i dugim jednogodišnjim grančicama i one se jače orezuju. Drugu grupu čine sorte koje pretežno rađaju na kratkim rodnim grančicama. Treću grupu čine sorte koje stvaraju zatvorene i guste krune. Rezidba ovih sorti se uglavnom svodi na proređivanje krune kako bi se postigla bolja osvetljenost.
Rezidbu treba prilagoditi i sortama šljive u zasadu odnosno razlikama u tipu rodnih grančica između pojedinih sorti.
Rezidbom počinjemo sa zemlje i prvo uklanjamo polomljene i suve grane, vodopije, prirast koji raste u unutrašnjost krune, grane koje se ukrštaju. Rezove praviti do osnove izbegavajući ostavljanje patrlja, deblje grane seći voćarskim testericama a ostale malim ručnim makazama, izbegavati velike makaze (osim patrlja koje ostavljaju, sa njima ne može precizno da se izvede rez iznad pupoljka kada se skraćuju grančice a često povlače i koru pa dolazi do guljenja kore ispod debljih grana).
Jednogodišnji prirast se najčešće prevodi na nižu grančicu koja ima povoljan položaj i ona se prekraćuje za četvrtinu, trećinu ili polovinu svoje dužine u zavisnosti od jačine rezidbe. Ova grančica reže se na pupoljak koji je okrenut prema polju i taj vršni pupoljak mora biti po položaju viši od vršnog pupoljka niže grančice koju ostavljamo jer ona predstavlja produžnicu skeletne grane. Prirast ispod nje takođe skratiti na pupoljak koji je okrenut u onu stranu gde želimo da raste novi mladar.
Kad zavšimo sa rezidbom nižih grana, pomoću merdevina ili platformi režemo više spratove a princip je isti, prevođenje na nižu grančicu ako je na dvogodišnjem drvetu veći broj jednogodišnjih grančica, njihovo skraćivanje na spoljni pupoljak vodeći računa o položaju grančica – viša po položaju mora to i ostati posle skraćivanja.
Rezidbom utičemo da ne dođe do preteranog izduživanja grana i prenošenja rodnosti na periferiju krune. Ukoliko uočimo ogoljavanje na pojedinim delovima krune za popunjavanje tog prostora mogu se ostaviti i vodopije ali je poželjno da se tokom vegetacije izvrši njihovo povijanje. Stare i izdužene grane mogu se rigoroznijim rezovima prevesti na niže grane koje imaju povoljan položaj, rodni i vegetativni potencijal.
Pravilnom rezidbom održava se formirani uzgojni oblik. piramidalna kruna je najpogodnija za ovu sortu, to je oblik sa centralnom vođicom na kojoj su spiralno raspoređene skeletne grane. Vođica se rezidbom prevodi na vršnu skeletnu granu kod poboljšane piramidalne krune ili na niži jednogodišnji prirast kod piramidalne. Posebno je važno tokom formiranja uzgojnog oblika da ugao koji zahvata produžnica i buduća skeletna grana bude od 45-60 stepeni kako bi veza između njih bila jača i da ne dođe do očenjivanja grana.
Plan rezidbe mora biti u skladu sa sortom, a kada je šljiva u pitanju na našem području najzastupljenije sorte su čačanska rodna i stenlej.
Čačanska rodna zahteva veoma oštru rezidbu koja podrazumeva uklanjanje jedne trećine skeletnih i rodnih grana, uklanjanje tri do pet poluskeletnih grana i proređivanje ili uklanjanje jedne četvrtine skeletnih i rodnih grana, kao i uklanjanje jedne do tri poluskeletne grane i proređivanje
Sorta stenlej rađa na kratkim rodnim grančicama i kopljastim izraštajima obrazovanim na dvogodišnjem i starijem drvetu i to je razlog zašto njena rezidba mora biti redovna i intenzivna. Bitan faktor, kada je u pitanju rezidba šljive je i namena plodova i od tog faktora zavisi intenzitet rezidbe
Za sušenje je poželjno da plodovi budu krupniji, tako da se pristupa oštrijoj rezidbi. Tokom rezidbe potrebno je obaviti i pregled stabala, identifikovati pojavu smole, rupa od aktivnosti potkornjaka, promene boje kore i lečiti takva stabla. Po obavljenoj rezidbi obavezno uraditi dezinfekciju zasada bakarnim ili drugim preparatim
dipl. Inž. Todorović Magdalena
