Blačka sela idealna za seoski turizam – predstavljamo Vam selo Grgure

Blačka sela imaju idealne potencijale za seoski turizam.O smeštajnim kapacitetima, znamenitostima blačkog kraja i njegovih sela, informacije se mogu dobiti u Turističkoj organizaciji „ Blace“ a ovoga puta, Turistička organizacija „ Blace“ nam je isptičala priču o blačkom selu Grguru.

grgure-01

Na 15-om kilometru južno od Blaca, na 474 m nadmorske visine, nalazi se selo Grgure, nekadašnji Ležimir.

Šumovite padine Kopaonika sa bukovom, hrastovom i jelovom šumom, mnogobrojni travnati brežuljci i proplanci, prostrane njive i livade, obilje lovne infrastrukture i divljači, molitvište, prelepa novosagrađena crkva, čine ovo selo mestom interesantnim za svakog posetioca.

Kada se iz Gornjeg Grgura, jednog od 40 naselja u opštini Blace, znanog po tome što je u prošlosti predstavljalo važan privredni, ekonomski, trgovinski, poljoprivredni, kulturni i duhovni centar ovog dela Toplice i Kosanice, krene uzvodno, kanjonom Grgurske reke, posle vožnje makadamskim drumom, dugim četiri kilometra, stiže se u zaselak Manastirci. Duž puta, sa obe strane vodotoka, uzdižu se visoka brda, obrasla gustom stoletnom šumom. Kroz Grgure je, inače, vodio čuveni Dubrovački put, a naselje je nekada nosilo naziv Ležimir.

Današnjim imenom je nazvano po Grguru, sinu Đurađa Brankovića, koga su Turci oslepeli sa bratom Stefanom.

Na delu puta Gornje Grgure – Manastirci, na Grgurskoj reci, u ataru Cerovice, zaselka susednog sela Muzaće, nalaze se tragovi vodenice u kojoj je predvodnik Topličkog ustanka 1917. godine, legendarni vojvoda Kosta Vojinović Kosovac, našavši se u okruženju bugarskog okupatora, da ne bi živ pao u ruke neprijatelja, sebi oduzeo život.

grgure-02

Poslednju želju da bude sahranjen na mestu stradanja okupator je ispunio. Vojinović je sahranjen tu, pokraj vodenice, a posle oslobođenja kapetan s Prepolca Vukoje Todorović, Vojinovićev rođak (Vukojeva supruga i majka Koste Vojinovića bile su sestre), preneo je posmrtne ostatke vođe ustanka iz Cerovice na seosko groblje u Gornjem Grguru. U porti crkve Svetog Jovana u Gornjem Grguru, gde se svake godine 7. jula održava tradicionalni narodni sabor, Kosti Vojinoviću je podignut spomenik.

grgure-03

Obeležje je posvećeno i grgurskom proti Dimitriju Dimitrijeviću, neko vreme učitelju u Barbatovcu, jednom od sedam dobrovoljaca, koji su iz Babice, na Kopaoniku, pešice, odneli Vojinovićevo pismo Srpskoj vrhovnoj komandi u Solunu, a takođe i Vojinovićevim drugovima i žrtvama Topličkog ustanka.

Sa desne strane puta Gornje Grgure – Manastirci, na malenoj zaravni, u podnožju Cerovine (789), nalaze se restaurirani i konzervirani temelji hrama Blage Mare, a gore, visoko u brdima, uočavaju se ostaci crkve Svetog Pantelejmona, kao i bedemi grada “proklete Jerine“, koga meštani nazivaju Kaljaja (turcizam – tvrđava, utvrđenje).

U ovom selu postoji i crkva Svetog Ilije, koju su sagradili meštani sela.

Predanje veli da je crkvu Svetog Pantelejmona sagradila “prokleta Jerina“, posvetivši je srpskim vitezima da se u njoj pričešćuju pre odlaska u boj.

U centru sela nalazi se Muzej u kome je postavka Topličkog ustanka i spomen soba Koste Vojinovića, gde se posetioci mogu upoznati sa periodom Topličkog ustanka i vremena Koste Vojinovića. Meštanin sela Grgura Rade Lazarević zadužen je da Vas kroz priču povede u ovo vreme.

Na severu opštine Kuršumlija, u susedstvu sela: Babica, Trećak, Magovo, Pavaštica, Sagonjevo, Nevada, Konjuva, Spance i Tmava nalaze se naselja: Batote (opština Brus), najveće selo u regionu Kopaonika, zatim Gornje i Donje Grgure, Barbatovac i Čungula, koja pripadaju opštini Blace.

U ovim naseljima, ali i u čitavoj Toplici i Kosanici i sada u narodu živi i prenosi se zanimljiva legenda o zaselku Manastirci, odnosno o sudbini tamošnjeg srednjevekovnog manastira po kome je zaselak nazvan današnjim imenom – Manastirci, u narodu znanom pod nazivom Namastir.

Predanje kaže da je u Manastircima, smeštenim u zabitim i šumovitim predelima istočnih ogranaka Kopaonika, podno planinskog visa Ćevgudža (988), u veoma živopisnom i pitomom ambijentu prirode, u srednjem veku, postojao nadaleko čuveni muški manastir sa najbrojnijim bratstvom na jugu Srbije.

Predanje kaže da je ovde, u tišini vekova, u impresivnom okruženju prirode, kao stvorenom za manastirski život, za tihovanje, svetu misiju očuvanja srpske duhovnosti i samobitnosti, obavljalo bratstvo, koje je brojalo čak 300 monaha i iskušenika!

Posle konačnog osvajanja Toplice 1454. godine, kaže dalje legenda, Turci su manastir spalili, a monaško bratstvo, na svom uzvišenom zadatku pravoslavlja, utočište je našlo u manastiru Strmac (493), 12 kilometara istočno od Brusa, u ataru sela Batote.

Konjički klub „Mamuza“

  1. godine ljubitelji konja osnovali su klub (udruženje) ljubitelja i odgajivača konja, pod imenom „Mamuza“. Udruženje do sada broji oko dvadesetak članova koji poseduju oko tridesetak grla konja. Udruženje se bavi odgojem rasnih konja, kao i obukom dece i odraslih kroz profesionalnu organizovanu školu jahanja, uključujući i sportsko, rekreativno i turističko jahanje.

Konjički klub Mamuza posetiocima nudi vožnju fijakerom kroz blački kraj. Cilj ovakvog vida vožnje fijakerom je želja da se skrene pažnja na lepote konja i vožnju fijakerom koja predstavlja posebni užitak.

Planovi za budućnost usmereni su ka otvaranju škole jahanja sa rančom u Blacu.

Kontakt: 062/372-549 Srđan Milanović.

Organska proizvodnja Midi organic

Voće koje je uzgajano na nadmorskoj visini od 500 do 1300 metara nadmorske visine (obronci Kopaonika, visoravan Toplice, predeo između Blaca i Kuršumlije) mogu se naći u ponudi Midi organic-a. Preduzeće koje je na srpskom tržištu više od 25 godina i prvo je u Srbiji počelo da se bavi proizvodnjom i izvozom organskog voća. Ovo preduzeće u saradnji sa meštanima sela Grgura, a i drugih okolnih sela, organizuje proizvodnju, preradu i prodaju šljiva, višanja, malina, kupina, jabuka, i drugog voća koje se izvozi. Sušeno i zamrznuto voće proizvedeno po najmodernijim standardima za organsku hranu, prodaje se širom Evrope, a dospeva i na tržište Amerike i Kanade.

Selo slavi šljivu

Po čemu je Grgure još poznato je i manifestacija Selo slavi šljivu, posvećena šljivi, jer je ovo mesto sa najvećim brojem proizvođača i prerađivača ovog voća.